Thesis on Financial Companies in Vietnam

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI KHOA LUẬT NGUYỄN THU HƯƠNG PHÁP LUẬT VỀ HOẠT ĐỘNG CỦA CÁC CÔNG TY TÀI CHÍNH Ở VIỆT NAM LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC HÀ NỘI - 2014

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI KHOA LUẬT NGUYỄN THU HƯƠNG PHÁP LUẬT VỀ HOẠT ĐỘNG CỦA CÁC CÔNG TY TÀI CHÍNH Ở VIỆT NAM Chuyên ngành: Luật Kinh tế Mã số: 60 38 01 07 LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC Người hướng dẫn khoa học: TS. NGUYỄN ANH SƠN

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan Luận văn là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các kết quả nêu trong Luận văn chưa được công bố trong bất kỳ công trình nào khác. Các số liệu, ví dụ và trích dẫn trong Luận văn đảm bảo tính chính xác, tin cậy và trung thực. Tôi đã hoàn thành tất cả các môn học và đã thanh toán tất cả các nghĩa vụ tài chính theo quy định của Khoa Luật Đại học Quốc gia Hà Nội. Vậy tôi viết Lời cam đoan này đề nghị Khoa Luật xem xét để tôi có thể bảo vệ Luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn! NGƯỜI CAM ĐOAN Nguyễn Thu Hương

MỤC LỤC

Trang phụ bìa Lời cam đoan Mục lục MỞ ĐẦU.......................................................................................................1

Chương 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ CÔNG TY TÀI CHÍNH

1.1. Khái niệm Công ty Tài chính...........................................................5 1.1.1. Sự ra đời của Công ty Tài chính .........................................................5 1.1.2. Đặc điểm của Công ty Tài chính.........................................................9 1.2. Vị trí, vai trò của Công ty Tài chính.............................................. 15 1.2.1. Vị trí của Công ty Tài chính ............................................................. 15 1.2.2. Vai trò của các Công ty Tài chính..................................................... 16 1.3. Các loại hình Công ty Tài chính .................................................... 17 Kết luận chương 1 ...................................................................................... 21

Chương 2: PHÁP LUẬT VỀ HOẠT ĐỘNG CỦA CÔNG TY TÀI CHÍNH Ở VIỆT NAM

2.1. Những vấn đề lý luận về pháp luật Công ty Tài chính ở Việt Nam......................................................................................... 22 2.1.1. Khái niệm pháp luật về Công ty Tài chính........................................ 22 2.1.2. Cơ sở pháp lý thành lập và hoạt động Công ty Tài chính ở Việt Nam........ 23 2.1.3. Nội dung pháp luật về Công ty Tài chính.......................................... 24 2.2. Thực trạng pháp luật về Công ty Tài chính ở Việt Nam.............. 29 2.2.1. Quy định về thành lập, giải thể, phá sản và thanh lý Công ty Tài chính................................................................................................. 29 2.2.2. Quy định về tổ chức, quản trị, điều hành và kiểm soát của Công ty Tài chính ...................................................................................... 36 2.2.3. Quy định pháp luật về hoạt động của Công ty Tài chính................... 40 2.2.4. Quy định về chế độ tài chính, hạch toán và báo cáo.......................... 52 2.3. Thực trạng về hoạt động của Công ty Tài chính ở Việt Nam ........... 55 2.3.1. Lợi thế của Công ty Tài chính........................................................... 55 2.3.2. Những mặt tồn tại của Công ty Tài chính ở Việt Nam.................. 5857 Kết luận chương 2 ...................................................................................... 70

Chương 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VỀ CÔNG TY TÀI CHÍNH Ở VIỆT NAM

3.1. Sự cần thiết của việc hoàn thiện pháp luật về Công ty Tài chính.... 71 3.2. Xu hướng phát triển các Công ty Tài chính.................................. 72 3.3. Một số đề xuất nhằm hoàn thiện pháp luật về Công ty Tài chính...... 78 3.3.1. Về điều kiện cấp giấy phép thành lập và hoạt động .......................... 78 3.3.2. Quản trị, điều hành Công ty Tài chính.............................................. 79 3.3.3. Hoạt động huy động vốn................................................................... 79 3.3.4. Hoạt động cho vay............................................................................ 80 3.3.5. Tạo hành lang pháp lý đồng bộ và tăng cường vai trò quản lý của Nhà nước.......................................................................................... 82 Kết luận chương 3 ...................................................................................... 87 KẾT LUẬN................................................................................................. 89 TÀI LIỆU THAM KHẢO.......................................................................... 90

MỞ ĐẦU

1. Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu

Trong những năm gần đây, nền kinh tế Việt Nam có những bước phát triển mạnh mẽ, tốc độ tăng trưởng GDP luôn ở mức cao của thế giới, trong sự phát triển vượt bậc ấy, không thể không kể đến công lao của các kênh lưu chuyển tiền tệ trong nền kinh tế. Các kênh tài chính này đóng vai trò to lớn trong việc phân phối hiệu quả các nguồn lực kinh tế từ đó thúc đẩy nền kinh tế phát triển. Sự phát triển nhanh chóng của nền kinh tế cũng kéo theo sự phát triển của cả hệ thống tài chính nói chung và của thị trường tài chính, trung gian tài chính nói riêng. Tài chính- ngân hàng trở thành một lĩnh vực kinh doanh đầy tiềm năng, hứa hẹn nhiều thời cơ, lợi nhuận, nhưng cũng chứa không ít rủi ro. Thị trường tài chính đang trong giai đoạn phát triển và hoàn thiện của nước ta thu hút được rất nhiều sự chú ý của các nhà đầu tư, hình thành nên làn sóng các Tập đoàn, Tổng công ty Nhà nước, các Doanh nghiệp, Công ty xin thành lập các trung gian tài chính. Bên cạnh các ngân hàng thương mại, các công ty chứng khoán, các công ty bảo hiểm…, Công ty Tài chính là một định chế tài chính được rất nhiều các tổng công ty trong nước và các tập đoàn tài chính lớn trên thế giới quan tâm đầu tư và xin thành lập. Vậy Công ty Tài chính là gì? Cơ cấu tổ chức hoạt động được vận hành của Công ty Tài chính theo Pháp luật Việt Nam có gì đặc thù? Những quy định nào cần sửa đổi, bổ sung để hoàn thiện pháp luật, góp phần với sự phát triển lớn mạnh và bền vững của các Công ty Tài chính và cả nền kinh tế Việt Nam? Luật Các tổ chức tín dụng cũng đề cập nhưng với tư cách là một hình thức cấp tín dụng của tổ chức tín dụng và quy định rất chung chung về hoạt động của Công ty Tài chính. Nghị định số 79/2002/NĐ-CP về “tổ chức và hoạt động của Công ty tài chính” được Chính phủ ban hành ngày 4/10/2002 và đã được sửa đổi, bổ sung một số điều bởi Thông tư 06/2002/TT-NHNN ngày 23/12/2002 của Ngân hàng Nhà nước, Nghị định 81/2008/NĐ-CP ngày 29/07/2008 của Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 79/2002/NĐ-CP là một bước ngoặt để các Công ty Tài chính phần nào đủ sức cạnh tranh với khối chính ngân hàng. Gần đây nhất, Chính Phủ đã ban hành Nghị định số 39/2014/NĐ-CP về hoạt động của Công ty Tài chính và Công ty cho thuê Tài chính ngày 07/05/2014 có hiệu lực kể từ ngày 25/06/2014 thay thể Nghị định 79/2002/NĐ-CP đã có những quy định cụ thể và chặt chẽ hơn về các hoạt động của Công ty Tài chính đề phù hợp với Pháp luật và tình hình phát triển của nước ta. Tuy nhiên, mô hình hoạt động của các Công ty Tài chính ở Việt Nam còn mới mẻ sơ khai chưa có môi trường pháp lý và định hướng rõ ràng. Có thể nói, văn bản pháp luật điều chỉnh trực tiếp về Công ty Tài chính có giá trị pháp lý không cao, đồng thời những quy định trong các văn bản pháp luật về Công ty Tài chính vẫn chưa thật sự linh hoạt, phù hợp với thực tiễn kinh, thiếu những văn bản pháp quy hoàn chỉnh và đồng bộ, có một số văn bản pháp quy đến nay đã không còn phù hợp. Những bất cập, vướng mắc này đặt ra yêu cầu phải tiếp tục nghiên cứu.