Hoán đổi nợ thành cổ phiếu: Bước đi chiến lược trong tái cấu trúc tài chính tại Hòa Bình

news

Lần thứ hai trong vòng hai năm, HBC đề xuất dùng cổ phiếu để chuyển đổi công nợ thành vốn cổ phần - minh chứng cho sự đồng hành liên tục của các đối tác trong hành trình tái cơ cấu. Quy mô đợt này nhỏ hơn, nhưng bức tranh phục hồi phía sau đã rõ nét hơn đáng kể.

Trước thềm Đại hội đồng cổ đông thường niên 2026, Công ty Cổ phần Tập đoàn Xây dựng Hòa Bình (UPCoM: HBC) trình phương án phát hành 51.419.246 cổ phiếu với giá 10.000 đồng/cổ phiếu để chuyển đổi 514 tỷ đồng công nợ thương mại của 99 đối tác thành vốn cổ phần. Toàn bộ cổ phiếu bị hạn chế chuyển nhượng một năm kể từ ngày hoàn tất phát hành.

Nhìn ở bề mặt, đây là một giải pháp tài chính nhằm giảm áp lực thanh toán ngắn hạn. Nhưng ở chiều sâu hơn, phương án này phản ánh một bước đi có tính cấu trúc trong hành trình phục hồi của Hòa Bình: từ giai đoạn chịu sức ép sau chu kỳ suy giảm của thị trường, doanh nghiệp đang từng bước tái thiết nền tảng tài chính, khôi phục niềm tin đối tác và chuẩn bị cho một giai đoạn phát triển thận trọng hơn, kỷ luật hơn.

Việc tiếp tục thực hiện chuyển đổi công nợ thành vốn cổ phần cho thấy sự đồng hành và niềm tin của các đối tác đối với Hòa Bình trong quá trình tái cấu trúc. Sau đợt hoán đổi thành công 731 tỷ đồng công nợ trong năm 2024, Tập đoàn dự kiến tiếp tục chuyển đổi thêm 514 tỷ đồng công nợ trong năm 2026. Khi hoàn tất, hơn 1.200 tỷ đồng công nợ sẽ được chuyển hóa thành vốn chủ sở hữu chỉ trong vòng hai năm, tạo động lực quan trọng giúp Hòa Bình tăng cường sức mạnh tài chính, nâng cao năng lực cạnh tranh và sẵn sàng cho giai đoạn tăng trưởng mới.

Từ vượt khó đến tái thiết nền tảng dài hạn

Giai đoạn 2022–2024 là một giai đoạn đặc biệt khắc nghiệt đối với ngành xây dựng và bất động sản Việt Nam. Thanh khoản thị trường suy giảm, nhiều dự án đình trệ, dòng tiền của chủ đầu tư bị gián đoạn, công nợ kéo dài và chi phí tài chính tăng cao đã tạo áp lực lớn lên các nhà thầu xây dựng. Hòa Bình với vai trò là một trong những tổng thầu tư nhân lớn của thị trường, chịu tác động trực tiếp từ chu kỳ suy giảm này.

Tuy nhiên, chính trong giai đoạn khó khăn đó, HBC đã buộc phải bước vào một quá trình tái cấu trúc sâu hơn,từng bước sửa lại nền tảng vận hành: tái cơ cấu công nợ, kiểm soát dòng tiền, thu hồi các khoản phải thu, rà soát hiệu quả dự án, tinh gọn chi phí, củng cố quan hệ tín dụng và đưa kỷ luật tài chính trở lại trung tâm của mọi quyết định kinh doanh.

Các tín hiệu phục hồi đã bắt đầu thể hiện rõ hơn trên báo cáo tài chính. Năm 2024 đánh dấu bước ngoặt khi HBC ghi nhận lợi nhuận trở lại sau giai đoạn thua lỗ lớn. Sang năm 2025, Tập đoàn tiếp tục duy trì trạng thái có lãi, với lợi nhuận sau thuế hợp nhất khoảng 251 tỷ đồng. Đáng chú ý, dòng tiền thuần từ hoạt động kinh doanh năm 2025 ghi nhận mức dương hơn 1.100 tỷ đồng, một chỉ dấu rất quan trọng đối với doanh nghiệp xây dựng, nơi dòng tiền thực tế thường phản ánh chất lượng phục hồi rõ hơn lợi nhuận kế toán.

Bước sang quý 1/2026, đà phục hồi tiếp tục được củng cố. Doanh thu hợp nhất đạt khoảng 1.374 tỷ đồng, tăng hơn 50% so với cùng kỳ năm trước. Lợi nhuận sau thuế hợp nhất đạt gần 22,7 tỷ đồng, cao hơn đáng kể so với cùng kỳ. Dù quy mô lợi nhuận chưa lớn so với thời kỳ đỉnh cao trước đây, kết quả này cho thấy HBC đang đi đúng hướng: tăng trưởng trở lại nhưng không đánh đổi bằng mở rộng thiếu kiểm soát.

Năm 2026: trọng tâm là kỷ luật tài chính

Nếu giai đoạn trước là giai đoạn “vượt khó”, thì năm 2026 cần được nhìn nhận là năm Hòa Bình đặt trọng tâm vào kỷ luật tài chính. Đây cũng là điểm khác biệt cốt lõi giữa một sự phục hồi ngắn hạn và một quá trình phục hồi bền vững. Kỷ luật tài chính của HBC trong năm 2026 thể hiện ở nhiều lớp hành động.

Trước hết là kỷ luật về bảng cân đối kế toán. Việc tiếp tục hoán đổi một phần công nợ thương mại thành vốn cổ phần giúp giảm áp lực thanh toán bằng tiền mặt, cải thiện cấu trúc vốn và tạo thêm dư địa cho hoạt động thi công. Đây không phải là giải pháp thay thế cho năng lực kinh doanh cốt lõi, mà là một công cụ tài chính nhằm kéo giãn áp lực ngắn hạn, giúp doanh nghiệp có thời gian và nguồn lực để phục hồi thực chất.

Tiếp theo là kỷ luật về dòng tiền. Với doanh nghiệp xây dựng, doanh thu lớn không đủ để bảo đảm sức khỏe tài chính nếu dòng tiền không được kiểm soát. Bài học của chu kỳ suy giảm vừa qua cho thấy tăng trưởng phải đi cùng khả năng thu tiền, kiểm soát công nợ và quản trị vốn lưu động. Vì vậy, trọng tâm của HBC trong giai đoạn tới không chỉ là ký thêm hợp đồng mới, mà là lựa chọn dự án có dòng tiền phù hợp, điều khoản thanh toán rõ ràng, chủ đầu tư có năng lực tài chính và rủi ro triển khai được kiểm soát.

Thứ ba là kỷ luật về dự án. Sau một chu kỳ khó khăn, HBC có cơ sở để chuyển từ tư duy mở rộng quy mô bằng mọi giá sang tư duy lựa chọn dự án có hiệu quả. Trong ngành xây dựng, không phải hợp đồng lớn nào cũng tạo ra giá trị nếu biên lợi nhuận thấp, thanh toán chậm hoặc rủi ro phát sinh cao. Phục hồi bền vững đòi hỏi doanh nghiệp phải cân bằng giữa tăng trưởng doanh thu, biên lợi nhuận, dòng tiền và mức độ rủi ro của từng dự án.

Cuối cùng là kỷ luật về chi phí và hiệu quả vận hành. Khi thị trường chưa hoàn toàn trở lại trạng thái thuận lợi, năng lực quản trị chi phí, kiểm soát chi phí tài chính, tối ưu bộ máy và nâng cao hiệu quả thi công sẽ là yếu tố quyết định chất lượng lợi nhuận. Đây cũng là nền tảng để HBC từng bước cải thiện biên lợi nhuận trong giai đoạn phục hồi.

Hoán đổi nợ thành cổ phần: không chỉ là giảm nợ, mà là tái cấu trúc niềm tin

Phương án phát hành cổ phiếu để hoán đổi công nợ lần này cần được nhìn trong tổng thể chiến lược tái cấu trúc niềm tin của Hòa Bình.

Đối với cổ đông, phương án này giúp doanh nghiệp giảm áp lực công nợ, cải thiện năng lực tài chính và tăng khả năng duy trì hoạt động liên tục. Đối với đối tác, việc nhận cổ phiếu thể hiện niềm tin vào triển vọng phục hồi của HBC và khả năng tạo giá trị trong tương lai. Đối với thị trường, đây là tín hiệu cho thấy quá trình tái cấu trúc của Hòa Bình vẫn đang được triển khai một cách nhất quán, có lộ trình và có sự đồng hành của các bên liên quan.

Trong hai năm, nếu tính cả đợt hoán đổi đã thực hiện trước đó, tổng giá trị công nợ được chuyển đổi thành vốn chủ sở hữu của HBC sẽ đạt xấp xỉ 1.200 tỷ đồng. Con số này có ý nghĩa quan trọng, bởi nó góp phần chuyển một phần áp lực nợ ngắn hạn thành nguồn vốn có tính dài hạn hơn. Với một doanh nghiệp đang trong quá trình phục hồi, việc giảm áp lực dòng tiền ra là điều kiện cần thiết để tập trung nguồn lực cho thi công, thu hồi công nợ, tái khởi động nguồn việc và cải thiện hiệu quả hoạt động.

Tuy nhiên, điểm quan trọng hơn là thông điệp quản trị đằng sau phương án này: Hòa Bình không né tránh nghĩa vụ tài chính, mà đang chủ động tìm kiếm một cơ chế xử lý công nợ hài hòa lợi ích giữa doanh nghiệp và đối tác. Trong bối cảnh thị trường xây dựng vừa trải qua một giai đoạn nhiều biến động, cách tiếp cận này cho thấy nỗ lực duy trì quan hệ hợp tác dài hạn thay vì xử lý ngắn hạn mang tính đứt gãy.

Phục hồi hoạt động kinh doanh bằng năng lực cốt lõi

Song song với tái cấu trúc tài chính, Hòa Bình đang từng bước khôi phục hoạt động kinh doanh trên nền tảng năng lực cốt lõi là tổng thầu xây dựng. Trong giai đoạn 2025–2026, Tập đoàn tiếp tục ghi nhận các gói thầu mới tại một số dự án nhà ở, nghỉ dưỡng, khu đô thị và hạ tầng, bao gồm Meypearl Harmony Phú Quốc, Rose Residence giai đoạn 2 tại Hải Phòng, Eco Retreat cùng một số dự án tại thị trường quốc tế.

Các hợp đồng mới chưa thể ngay lập tức chuyển hóa toàn bộ thành doanh thu và lợi nhuận, bởi đặc thù ngành xây dựng phụ thuộc vào tiến độ thi công, nghiệm thu và thanh toán. Tuy nhiên, việc khôi phục được nguồn việc mới có ý nghĩa quan trọng đối với HBC. Nguồn việc không chỉ là nền tảng cho doanh thu tương lai, mà còn là chỉ báo về niềm tin của chủ đầu tư đối với năng lực thi công, năng lực quản lý dự án và uy tín thương hiệu của Hòa Bình.

Trong năm 2026, HBC đặt mục tiêu doanh thu 10.000 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế khoảng 250 tỷ đồng. Đây là mục tiêu tham vọng trong bối cảnh thị trường vẫn còn nhiều thách thức, nhưng không phải không có cơ sở nếu Tập đoàn tiếp tục duy trì kỷ luật tài chính, cải thiện tiến độ thu hồi công nợ, kiểm soát chi phí và chuyển hóa nguồn việc hiện hữu thành doanh thu thực tế.

Điều đáng chú ý là HBC không đặt mục tiêu phục hồi bằng mọi giá. Sau những bài học của giai đoạn suy giảm, tăng trưởng của Hòa Bình trong giai đoạn mới cần được xây dựng trên nền tảng thận trọng hơn: chọn dự án tốt hơn, kiểm soát rủi ro kỹ hơn, quản trị dòng tiền sát hơn và bảo vệ biên lợi nhuận tốt hơn. Đây mới là bản chất của một quá trình phục hồi có chiều sâu.

Từ phục hồi sang tái định vị

Câu chuyện của Hòa Bình hiện nay không chỉ là hình ảnh một doanh nghiệp xây dựng vượt qua khó khăn. Đó là câu chuyện về một thương hiệu tổng thầu lớn đang tái định vị lại chính mình sau một chu kỳ thị trường khắc nghiệt. Trong quá khứ, HBC được biết đến với năng lực thi công, tốc độ triển khai và kinh nghiệm tại nhiều dự án quy mô lớn. Trong giai đoạn mới, bên cạnh năng lực thi công, thị trường sẽ nhìn HBC qua một thước đo khác: năng lực quản trị tài chính, năng lực kiểm soát dòng tiền, năng lực lựa chọn dự án và khả năng tạo lợi nhuận bền vững.

Mục tiêu phục hồi mà Hòa Bình đặt ra bên cạnh hoạt động sản xuất kinh doanh có lãi trở lại, thì việc thay đổi cách vận hành để không lặp lại những rủi ro của chu kỳ cũ luôn được chú trọng. Điều đó có nghĩa là tăng trưởng phải đi cùng kỷ luật tài chính; nguồn việc phải đi cùng chất lượng dòng tiền; doanh thu phải đi cùng biên lợi nhuận; và quan hệ đối tác phải được đặt trên nền tảng minh bạch, chia sẻ và dài hạn.

Phương án hoán đổi công nợ thành cổ phiếu trình Đại hội đồng cổ đông năm 2026 là một bước đi tiếp theo trong hành trình tái cấu trúc và tái tạo nền tảng phát triển của Hòa Bình. Đây không phải là giải pháp cho mọi thách thức ngay lập tức, nhưng là một viên gạch quan trọng góp phần củng cố nền tảng tài chính, giảm áp lực ngắn hạn và tạo thêm niềm tin cho doanh nghiệp tập trung vào các mục tiêu phát triển dài hạn. Quan trọng hơn, nó cho thấy HBC đang tiếp tục đi trên con đường tái cấu trúc một cách chủ động, thay vì chờ đợi thị trường tự phục hồi.

Với các tín hiệu tài chính tích cực trong năm 2025 và quý 1/2026, cùng quyết tâm đặt kỷ luật tài chính làm trọng tâm trong năm 2026, Hòa Bình đang từng bước chuyển từ trạng thái phòng thủ sang trạng thái tái thiết. Sau giai đoạn suy giảm 2022–2024, HBC đang đi trên con đường phục hồi bằng một thông điệp rõ ràng hơn: phục hồi không chỉ để quay lại quy mô cũ, mà để trở lại với một nền tảng lành mạnh hơn, kỷ luật hơn và bền vững hơn.